Şırnaklı Kadınların Elinde Gezu Pekmezi Şifa Oluyor
Şırnak’ta bol yağışlar, kadınların geleneksel yöntemlerle hazırladığı gezu pekmezine dönüşerek aile ekonomisine katkı sağlıyor.
Şırnak, bu yıl yaşanan bol yağışlı kış mevsimi sayesinde meşe ağaçlarında yıllar sonra benzersiz bir gezu (kudret helvası) bolluğu ile karşı karşıya kaldı. Bölge halkı tarafından dağlardan büyük bir özenle toplanan bu şifalı salgı, Şırnaklı kadınların asırlık geleneksel yöntemleriyle hazırlanan Gezu Pekmezi’ne dönüştürülüyor. Türkiye’nin diğer bölgelerinde yaygın olan pekmez türlerinden farklı olarak, zahmetli üretim süreci ve nadir bulunmasıyla dikkat çeken bu kültürel miras, kadınların yoğun emekleriyle kış sofralarında yerini almaya hazırlanıyor.
Meşe ağaçları ve bazı çalı türlerinin üzerinde doğal iklim koşulları sonucu oluşan bu tatlı salgı, Kur’an-ı Kerim’de de adı geçen kutsal bir yiyecek olarak biliniyor. Türkiye’nin farklı bölgelerinde üzüm, dut, keçiboynuzu ve kozalaktan pekmez üretilirken, Şırnak’a özgü Gezu Pekmezi, nadir bulunması ve yüksek işçilik gerektirmesiyle diğerlerinden ayrılıyor. Bölge halkı, dağlardan büyük bir titizlikle kesilen meşe dallarını önce kuruması için birkaç gün güneşte bekletiyor. Kuruyan dallar, temiz çadırların üzerine serilerek tek tek silkeleniyor ve üzerindeki gezu dökülüyor. Elde edilen ürün, yaprak ve odun parçalarından arındırılmak üzere ince eleklerden geçiriliyor. Eleğin altına düşen temiz kısım doğrudan tüketilebilirken, tortulu kısım ise pekmez yapımı için ayrılıyor.
Gezu Pekmezi’nin üretim süreci, geleneksel adımlarla ilerliyor. İlk olarak, elekte kalan tortulu kısım büyük leğenlere alınarak üzerine su ekleniyor ve bir gece bekletiliyor. Bu işlem sayesinde gezu özünün tamamı suya aktarılıyor. Ertesi gün karışım tekrar süzülerek pürüzsüz bir şifalı su elde ediliyor. Elde edilen şifalı su, geleneksel üretimde büyük kazanlarda odun ateşinde saatlerce kaynatılıyor. Kaynama esnasında yüzeyde biriken siyah köpükler sürekli temizleniyor. Yaklaşık 5 saat süren yoğun kaynatma işleminin ardından koyulaşan ve berrak bir kırmızı renge bürünen pekmez ocaktan indiriliyor.
Soğumasının ardından cam kavanozlara doldurulan bu şifa kaynağı pekmez, kış boyunca tüketilmek üzere saklanıyor.
Bu yıl yaşanan gezu bolluğu, üreticilerin yüzünü güldürürken, Şırnaklı kadınların el emeğiyle hazırladığı bu kültürel miras hem aile ekonomisine katkı sağlıyor hem de yeniden sofralardaki yerini alıyor.
